oryginał: https://www.youtube.com/watch?v=ncA5Hvxv6Yg
Na Kaukazie mawiają: "góra jest silna dzięki kamieniowi, a człowiek dzięki swojej godności". W tych surowych krainach starość nie jest zmierzchem życia, ale jego szczytem. Czy zastanawialiście się kiedyś, dlaczego kaukascy starcy zachowują jasność umysłu i niekwestionowany autorytet w swoich rodzinach aż do ostatniego tchnienia? To nie tylko kwestia czystego powietrza, to niepisane prawo gór, przekazywane z ojca na syna. Są rzeczy, których mądry człowiek nigdy nie porzuci, nawet jeśli jego dzieci są najwartościowszymi ludźmi na świecie.
Dziś przyjrzymy się siedmiu zakazom kaukaskiej mądrości dotyczącym tego, czego nigdy nie należy dawać swoim dzieciom po przejściu na emeryturę, aby nie stracić siebie i ich szacunku. Uważajcie do końca. Siódma zasada jest często łamana przez nadmierną dobroć i to właśnie ona staje się zgubna.
Starzec, który przekazał swoją krwawicę za życia, staje się gościem we własnym domu. Wielu rodziców, chcąc pomóc swoim dzieciom, przekazuje im swój majątek. To wielki błąd. Twój dom to twoja forteca - twoje terytorium i symbol twojej władzy. Dopóki klucze są przy twoim pasie, jesteś panem, do którego ludzie przychodzą po radę. Gdy tylko klucze przejdą w ręce dzieci, stajesz się tym, któremu wolno tu mieszkać.
Mądrość gór naucza: „Pomóż dzieciom budować ich dom, ale nigdy nie czyń ich panami swojego, póki bije twoje serce”. Na Kaukazie, mądry ojciec, nawet widząc, jak rodzina jego syna się powiększa, nigdy nie przekazuje swojego domu młodemu za jego życia. Może zbudować swojemu synowi nowy dom w pobliżu, może dać mu lepszy pokój, ale klucze do bramy zawsze pozostają przy jego pasie.
Jeśli w domu wybuchnie kłótnia, jego słowo pogodzi wszystkich, bo on jest na swojej ziemi. Ale jeśli stanie się gościem w czyimś domu, jego głos stanie się cichszy, a jego mądrość stanie się niepotrzebnym ciężarem.
Nigdy nie dawaj swoim dzieciom prawa do decydowania za ciebie. Gdy tylko pozwolisz swojemu synowi lub córce dyktować ci, co jesz, dokąd iść i jak spędzać czas, to twój autorytet słabnie. Starszy to ten, którego słowo rozstrzyga spór. Jeśli dobrowolnie zrzekniesz się tego prawa, przyznajesz się do własnej słabości. Nawet jeśli zgadzasz się z opiniami swoich dzieci, to przedstawiaj to tak, jakbyś aprobował ich drogę, a nie tak jakby one prowadziły cię za rękę.
Zachowaj mądry dystans. Na Kaukazie ojciec, słuchając kłótni swoich dzieci o kupienie ziemi lub sprawy rodzinne, długo milczy. Nie przerywa ich zapału, ale na koniec wypowiada jedno krótkie zdanie, które kładzie kres wszelkim sporom. I nigdy nie pozwala swoim dzieciom decydować za siebie, jak spędzić jutro.
Gdy tylko starzec oddaje to prawo swoim dzieciom, to traci status głowy rodziny i staje się kimś, kogo karmi się z litości, a nie z głębokiego szacunku. Na Kaukazie jest mądre powiedzenie: „Ręka, która zawsze jest na górze jest ręką, która błogosławi, ręka która zawsze jest na dole jest ręką proszącego o litość".
Nigdy nie oddawaj dzieciom wszystkich swoich oszczędności, aż do ostatniego grosza. Twój zapas, twój kapitał osobisty, to nie tylko pieniądze na czarną godzinę, to twoja wolność. Dopóki starszy ma własne fundusze, może podarować wnukowi prezent, pomóc sąsiadowi lub kupić cokolwiek co uzna za konieczne bez pytania o pozwolenie.
Gdy tylko zaczniesz prosić dzieci o pieniądze na leki lub chleb, to tracisz status głowy rodziny. Pamiętaj, dzieci powinny pomagać ci z serca, a nie dlatego, że zostałeś z niczym. Na Kaukazie ojciec, pomagając synowi w trudnej chwili, nigdy nie oddaje mu wszystkiego, aż do ostatniej monety. Zawsze ma swój własny tobołek, zasoby, których dzieci nie są świadome. Czyni to nie z chciwości lecz aby mieć możliwość dokonania zakupu w dowolnym momencie, bez pytania synowej o pozwolenie. Ręka, która prosi dzieci o tytoń lub lekarstwa, jest ręką podwładnego. Mądry starszy wie, że jego niezależność jest kluczem do jego godności w oczach synów.
Wielu w podeszłym wieku staje się zbyt szczerych, opowiadając swoim dzieciom o swoich przeszłych błędach, upadkach lub grzechach młodości. Kaukaska mądrość przed tym ostrzega. Dla swoich dzieci i wnuków musisz pozostać niezachwianym przewodnikiem, skałą. Twoje przeszłe słabości mogą być przez nie wykorzystane jako wymówka dla ich własnych błędów: "Mój ojciec to zrobił więc ja też mogę". Zachowaj swoje sekrety dla siebie. Twoja godność w oczach twoich potomków jest fundamentem, na którym opiera się ich własna szlachetność. Niech widzą w tobie mądrość, a nie wyrzuty sumienia za błędy przeszłości.
Na Kaukazie ojciec, który prowadzi wnuki ścieżką prawdy nigdy nie wspomina o chwilach, w których sam okazywał słabość lub tchórzostwo. Swoje błędy ukrywa przed młodszymi pozostając dla nich nienagannym przykładem męstwa i honoru.
Jeśli skała zacznie odsłaniać pęknięcia to dzieci stracą grunt pod nogami. Twoje błędy są twoim doświadczeniem, ale dla swojej rodziny musisz pozostać niezachwianym ideałem.
Często po przejściu na emeryturę rodzice całkowicie oddają się życiu swoich dzieci, stając się bezpłatnymi nianiami, kucharkami i pomocnikami domowymi. Na Kaukazie nazywa się to utratą siodła. Mądry starzec powinien zawsze mieć czas należący tylko do niego. Czy to spacer, spotkania z przyjaciółmi rówieśnikami, czytanie czy majsterkowanie.
Kiedy jesteś zawsze w zasięgu dzieci, to twoja wartość maleje. Stajesz się funkcją, sprzętem gospodarstwa domowego. Zachowaj dystans. Niech dzieci wiedzą, że ich ojciec ma swoje ważne sprawy. To właśnie ta zajętość i życie osobiste budzi prawdziwy szacunek i chęć naśladowania.
Na Kaukazie ojciec, bez względu na to, jak bardzo kocha wnuki, nigdy nie staje się cieniem podążającym za nimi. Ma swoje godziny na placu z innymi starszymi, swoje własne modlitwy i refleksje, w których nikt nie śmie mu przeszkadzać. Starszy, który ma własne życie, zasługuje na szacunek. Dzieci powinny czuć, że spędzanie czasu z ojcem to nagroda, a nie codzienna rutyna.
Na Kaukazie mawiają: „Człowiek żyje tak długo, jak długo jego ręce pamiętają o pracy". Czy to antyczny sztylet, narzędzia ogrodnicze, sprzęt wędkarski, czy książki, nigdy nie dawaj ich swoim dzieciom tylko dlatego, że przeszedłeś na emeryturę. Te rzeczy są symbolami twojej witalności. Gdy tylko oddasz swoje narzędzie to uznajesz, że twój czas się skończył. Mądry starszy tworzy do końca życia. Dopóki jesteś zajęty pozostajesz ważnym ogniwem w życiu rodziny, a nie tylko obserwatorem.
Dzieci powinny widzieć, że posiadasz wiedzę i umiejętności, które opanowałeś lepiej niż ktokolwiek inny. Na Kaukazie stary mistrz, nawet jeśli jego ręce nie są już silne, nigdy nie oddaje swojego narzędzia synowi na zawsze. Może pozwolić synowi go używać, może go uczyć, ale narzędzie zawsze wraca na swoje miejsce w warsztacie ojca. Dopóki człowiek ma swoje narzędzie, jest twórcą i mistrzem. Dać instrument oznacza przyznanie, że twoja pieśń jest zaśpiewana.
Na Kaukazie wierzy się, że człowiek żyje tak długo dopóki może coś zrobić rękami. To najtrudniejsza, ale najważniejsza zasada. Nigdy nie dawaj dzieciom prawa do kontrolowania swojego stanu emocjonalnego. Wielu popełnia fatalny błąd. Dają swoim dzieciom wszystko: czas, pieniądze, zdrowie i oczekują w zamian nieskończonej wdzięczności. A kiedy nie otrzymują tego w takiej mierze, w jakiej oczekiwali, obrażają się i cierpią. Kaukaska mądrość naucza: „Czyń dobro i wrzuć je do wody".
Pomagaj dzieciom, bo jesteś ojcem, a nie dlatego, że kupujesz ich uwagę. Zachowując oczekiwania dla siebie zyskujesz prawdziwą wolność. Twoje szczęście nie powinno zależeć od tego, czy dzisiaj zadzwonili do ciebie, czy nie nie. To właśnie taka niezależność ducha czyni starca naprawdę majestatycznym. Na Kaukazie ojciec, poświęcający lata swojego życia i siły swoim dzieciom, nigdy im o tym nie przypomina i nie oczekuje w zamian pochwał. Czyni dobro, ponieważ jest to jego obowiązek jako głowy rodziny i nie chce zamieniać miłości na uwagę. Mądry starzec jest spokojny jak góra Elbrus. Jego wielkość tkwi w jego samowystarczalnej naturze. To dla tak cichego i silnego Ojca dzieci pokonają wszelkie przeszkody, byleby tylko być blisko. Mądrość Kaukazu nie polega na braniu, lecz na zachowaniu siły, która ochroni twoją rodzinę przez wiele dziesięcioleci.
Zachowując te siedem rzeczy, dajesz swoim dzieciom coś więcej niż własność. Dajesz im przykład, jak żyć z podniesioną głową. Niech szacunek i pokój zawsze panują w twoim domu.
wersja polska: https://www.youtube.com/watch?v=Aum61EbAxTE