oryginał: https://www.youtube.com/watch?v=ysHfSxs1JOo
Wyobraź sobie bezkresną pustynię Sonora. Noc tutaj to nie tylko brak światła. To gęsta, namacalna substancja, pełna szeleszczących dźwięków, cieni i ukrytego zagrożenia. Ta ciemność nie otula cię delikatnie , ale wisi jak kopuła, naciskając z góry, wyostrzając słuch i wyobraźnię. Powietrze jest ciężkie, ale przejrzyste, jak napięta struna, która może zadrżeć w każdej chwili. Wydaje się, że jeśli weźmiesz zbyt głęboki wdech, możesz uruchomić tę strunę i sprowokować reakcję czegoś niewidzialnego.
Suchy wiatr szeleści w rzadkiej trawie, rozbrzmiewają stłumione dźwięki pieśni, a każdy szelest brzmi, jakby ktoś się zbliżał. Każdy trzask gałązki staje się przeczuciem, jakby sama pustynia przysłuchiwała się tobie. To właśnie tutaj, przy ognisku, siedzi Carlos Castaneda, młody, ambitny antropolog z Uniwersytetu Kalifornijskiego. Przyjechał tutaj nie po mistycyzm, ale po dane. Jest przyzwyczajony do obcowania z kwestionariuszami, opisami etnograficznymi, dziennikami terenowymi, a nie z poczuciem, że rzeczywistość wokół niego gęstnieje.
W rękach trzyma notes, w kieszeni ołówek, a w głowie ma dobrze rozwinięty system wiedzy akademickiej, gotowy do klasyfikowania i wyjaśniania każdego zjawiska. Nauczono go wątpić, sprawdzać, cytować źródła, formatować odnośniki zgodnie ze standardami. A cała ta wyszkolona maszyna myślowa nawykowo poszukuje kategorii, diagramów, akapitów.
On organizuje w myślach każdą frazę, wyobrażając sobie z góry, w którym rozdziale jego rozprawy naukowej może się ona przydać. Jest pewien niezmienności swojego świata, gdzie przyczyna zawsze ma skutek, a rzeczywistość mierzy się linijką i wagą. Dla niego prawda to coś, co można odtworzyć, opisać i porównać z istniejącymi teoriami.
Wysłuchaj to nagranie do końca, a dowiesz się nie tylko dlaczego twój własny umysł doprowadza cię do szaleństwa lękiem i strachem, ale także otrzymasz konkretne, porażająco skuteczne techniki wyłączania tego obcego programu. To, co usłyszysz, na zawsze zmieni twoje postrzeganie siebie.
Naprzeciwko Castanedy siedzi stary Indianin Yaqui, Don Juan Matus. A jego obecność rozbija tę pewność siebie jak domek z kart na wietrze. Nie ma w nim postawy człowieka uniżonego, płaszczącego się sługi - brak jest również pragnienia, aby zrobić wrażenie. On po prostu istnieje, ale tak solidnie, że jego milczenie jest niepokojące. Jego bezruch nie przypomina zmęczenia starca. To rodzaj drapieżnej, skupionej ciszy - tak jakby w jego wnętrzu była ściśnięta sprężyna, która może się w każdej chwili rozprężyć.
Don Juan mówi rzeczy, których umysł Carlosa odmawia przyjęcia. Z każdym słowem staje się to coraz bardziej oczywiste, że zwykłe metody naukowe niczego tu nie gwarantują. Indianin mówi, że świat wcale nie jest taki, jakim go widzimy. Nie tylko trochę bardziej złożony, nie bardziej wielowarstwowy, ale fundamentalnie inny, wymykający się jakimkolwiek konwencjonalnym koncepcjom, niepasujący do notatek z wykładów, niepasujący do żadnej szkoły myślenia.
Carlos czuje, jak lepki strach pełza mu po kręgosłupie. To nie tylko strach przed ciemnością czy dzikimi zwierzętami. To pierwotny strach, że całe jego życie, całe jego wykształcenie i logika są jedynie parawanem, za którym kryje się otchłań. Przerażające nie jest to, że świat jest tajemniczy, ale to, że ta tajemniczość może całkowicie przeczyć jego oczekiwaniom.
Carlos próbuje racjonalizować to, co się dzieje. Mówi sobie: „To tylko szok kulturowy. To efekt działania roślin psychotropowych”. Starzec mówi metaforami. Wewnętrzny naukowiec pospiesznie dobiera etykiety: "dyskurs szamański, tradycyjna kosmologia, mito-poetyczna świadomość". Carlos trzyma się swojego intelektu jak koła ratunkowego. Ale im bardziej próbuje wyjaśnić to, co niewytłumaczalne, tym bardziej odczuwa własną bezsilność.
Słowa, które zazwyczaj tak posłusznie tworzyły ciąg rozumowania, zamieniają się w rozsypujący się piasek. Logika zaczyna słabnąć, a to staje się jeszcze bardziej niepokojące. Cienie wokół ognia pogłębiają się i wydaje się, jakby z ciemności obserwowało go coś niedającego się nazwać. W tym momencie antropolog umiera, a rodzi się przestraszone dziecko, skonfrontowane z niepoznawalnym. Czuje się bezbronne, nagie w obliczu wszechświata, który nagle przestał być zrozumiałym mechanizmem i przekształcił się w żywą, drapieżną istotę.
Ten strach jest znajomy dla wielu z nas. Przypomnijcie sobie chwile, kiedy logika zawodziła, kiedy czułeś irracjonalny niepokój, patrząc w lustro lub w nocne niebo. Wydaje się, że nic się nie dzieje. Ten sam pokój, ten sam sufit, te same gwiazdy, te same obiekty na swoich miejscach, te same dźwięki za oknem. Ale nagle w znajomym obrazie rzeczywistości pojawia się rysa i przez ułamek sekundy czujesz obce, nieantropocentryczne spojrzenie, jakby sama przestrzeń cię badała, a nie na odwrót.
To uczucie, że nie jesteś sam we własnej głowie, że za tym znanym tobie: "ja myślę", kryje się coś, co posługuje się twoim głosem, twoimi wspomnieniami, ale nie musi być przyjazne.
Carlos nie wiedział jeszcze, że jego paranoja była w pełni uzasadniona. Szukał zagrożenia na zewnątrz w szeleszczących krzakach, w krzykach nocnych ptaków. Rozglądał się po okolicy, nasłuchiwał zwierząt, pilnie rozglądając się po otoczeniu. Najstraszniejszy potwór nie znajdował się w krzakach, ale we własnej czaszce.
Dlaczego my, ludzie, istoty zdolne do budowania statków kosmicznych i pisania symfonii, jesteśmy tak głęboko i beznadziejnie nieszczęśliwi? Czy zastanawiałeś się kiedyś nad tym paradoksem? Potrafimy wysyłać statki kosmiczne na inne planety, rozszczepiać atomy, symulować najbardziej złożone systemy, a mimo to nie jesteśmy w stanie radzić sobie z atakiem paniki o 3:00 nad ranem.
Możesz spędzić lata czytając książki psychologiczne, uczęszczając na warsztaty rozwoju osobistego, cytując mądre aforyzmy, a mimo to budzić się z tym samym otępiałym uczuciem bezsensu. Posiadamy najbardziej złożone narzędzie we wszechświecie – ludzki mózg, ale używamy go głównie do dręczenia samych siebie.
Jest w tym zjadliwa ironia. Narzędzie, które mogłoby służyć najsubtelniejszej percepcji, zamienia się w fabrykę lęku. Budzimy się z niepokojem, spędzamy dzień z wątpliwościami i zasypiamy z żalem.
Gdy tylko otworzymy oczy, chwytamy smartfon, żeby sprawdzić wiadomości i listy zadań, i od pierwszych sekund dnia, świadomie wpuszczamy w siebie powódź irytujących bodźców. Nawet we śnie ten instrument nie daje nam spokoju odtwarzając koszmary i dziwne scenariusze, które rano pozostawiają po sobie lepką warstwę osadu.
Odkrycie przyczyny tego zajęło Carlosowi dekady żmudnej nauki. Dopiero pod koniec swojej podróży Don Juan wyjawił mu szokującą prawdę, najstraszniejszy sekret starożytnych czarowników, który wywraca do góry nogami całe pojmowanie psychologii i natury ludzkiej.
Oświadczył on, że ludzki umysł nie jest naszym umysłem. Jest, że tak powiem, obcym urządzeniem, implantem, wbudowanym programem. To, co przywykliśmy uważać za naszą osobowość, okazuje się areną, na której rozgrywa się dramat kogoś innego.
Według nauk Tolteków, w starożytności, ludzkość została zaatakowana przez istoty z innego wymiaru. Don Juan nazywał ich "lotnikami" lub drapieżnikami. Te istoty podbiły nas nie za pomocą broni ani nie spętały nas łańcuchami, ale w znacznie bardziej wyrafinowany sposób. Istoty te dały nam swój umysł. Brzmi jak fabuła taniej powieści science fiction, prawda?
Od razu pojawia się chęć, żeby to zignorować mówiąc: "alegoria, mit, metafora". Ale spójrzmy na to przez pryzmat naszego codziennego doświadczenia, przez pryzmat tejże psychosomatyki i niewytłumaczalnego ciężaru istnienia, o którym mówiliśmy we wstępie.
Dlaczego ty, będąc osobą inteligentną i racjonalną, nagle zaczynasz zachowywać się jak histeryczny nastolatek albo uciśniona ofiara? Dlaczego możesz tego samego dnia udzielać mądrych rad przyjacielowi, a potem wieczorem wpadać w tę samą pułapkę, przed którą właśnie ostrzegałeś kogoś innego? Dlaczego, wygłaszając doskonale rozsądne tezy o właściwym sposobie postępowania, dziesięć minut później sam je łamiesz? Dlaczego wiesz, jak postępować, aby być szczęśliwym, ćwiczyć, unikać stresu i kochać bliskich, a czynisz dokładnie odwrotnie? Jesz niezdrowe jedzenie, krzyczysz i angażujesz się w autodestrukcję?
Drapieżnik oddaje nam swój umysł, który z natury jest małostkowy, sprzeczny, zapatrzony w siebie i pełen lęku przed ujawnieniem. To nie jest umysł Stwórcy, nie umysł badacza, ale umysł urzędnika-kontrolera, który troszczy się jedynie o to, aby wszystko pozostało pod kontrolą. On nie szuka prawdy, szuka stabilności własnej dominacji. To właśnie ten obcy umysł sprawia, że czujemy się nieistotni lub, przeciwnie, wyolbrzymia nasze ego. Łatwo przeskakuje między biegunami samoupokorzenia i narcyzmu, ponieważ oba produkują odpowiednie spektrum emocji.
Staliśmy się idealnymi bateriami. Generujemy wybuchy emocjonalnej energii, strachu, zazdrości, gniewu, użalania się nad sobą. I to właśnie tą energią żywią si ci, którzy zainstalowali w nas to urządzenie. Twój chroniczny lęk to nie tylko biochemiczna usterka; to strategia. Strategia drapieżnika, który utrzymuje stado w ciągłym napięciu, aby mleko było smaczniejsze.
Połączenie z rzeczywistością jest tu przerażająco bezpośrednie. Twoja depresja, twoja apatia i niekończące się wewnętrzne konflikty to oznaki, że jesteś właśnie teraz zjadany. Nie gdzieś tam, w abstrakcyjnych sferach, ale w najbardziej konkretnym momencie, kiedy po raz setny tego dnia siedzisz z tępym wzrokiem, odtwarzając w głowie tę samą bolesną scenę.
Najbardziej oczywistym i jednocześnie najbardziej nieuchwytnym narzędziem kontroli jest wasz wewnętrzny dialog.Zwykliśmy uważać, że ten głos w naszych głowach to my sami. Mówimy: „Ja myślę”. Ale Don Juan twierdził coś przeciwnego: „Nie ty myślisz - "ktoś myśli za pomocą ciebie”. Ten nieustanny strumień słów, obrazów, kłótni z samym sobą, próby przyszłych rozmów i przeżywanie dawnych żalów – to właśnie jest dzieło obcego urządzenia. Musi ono nieustannie mówić, żebyś nie zauważył ciszy poza słowami.
Przeprowadźmy prosty eksperyment już teraz. Odłóż ten tekst na minutę i postaraj się o niczym nie myśleć przez dokładnie 10 sekund. Tylko cisza. Postaraj się nie myśleć o białej małpce. Udało się? Prawdopodobnie nie. W pierwszej sekundzie twój mózg eksplodował: "Dobra, nie myślę. A teraz myślę. Och, swędzi mnie nos. Ile jeszcze mam czekać? To głupi eksperyment". Pojawi się lista rzeczy do zrobienia na jutro. Losowa melodia. Fraza z dzieciństwa - i właśnie przegrałeś.
Nie jesteś panem własnego domu, jeśli nie potrafisz nakazać radiu się zamknąć, nawet na chwilę. Ten mechanizm działa jak toksyczna guma do żucia. Przypomnij sobie, jak często przed snem nagle przypominasz sobie niezręczną sytuację sprzed pięciu lat. Przypominasz ją sobie w żywych barwach, z najdrobniejszymi szczegółami, jakby wydarzyła się wczoraj, i znów czujesz ten sam wstyd, nawet jeśli obiektywnie nikt poza tobą od dawna jej już nie pamięta. Albo jak odtwarzasz w myślach rozmowę z szefem, wymyślając dowcipne odpowiedzi, których nigdy byś nie wypowiedział w rzeczywistości.
Po co? Jaka jest ewolucyjna korzyść z tego procesu? Nie ma żadnej. To czyste marnotrawstwo zasobów. Don Juan wyjaśnił to z przerażającą prostotą. Dają nam swój umysł, drobiazgowy, sprzeczny i pełen strachu. Dialog wewnętrzny to menu, które jest ci narzucane. Jak w taniej stołówce, gdzie codziennie wpychają ci te same zestawy dań - tylko talerze są zamieniane miejscami.
Drapieżnik potrzebuje, abyś był w ciągłym stanie pobudzenia umysłowego. Spokojny, cichy umysł nie emituje specyficznej energii, której potrzebuje pasożyt. Oni potrzebują wibracji niepokoju.
Rozważmy klasyczny przykład z życia metropolii. Kierowca stoi w korku. Sytuacja jest obiektywna. Samochody stoją, nie ma ruchu. Żadne działanie kierowcy nie może zmienić fizycznej rzeczywistości korku. Ale co się dzieje w jego głowie?: "Czemu, do cholery oni wszyscy dziś tu wyjechali? Spóźnię się - w pracy mnie za to zabiją. Ten idiota zajechał mi drogę!"
On już w myślach kłóci się z szefem, który na pewno będzie niezadowolony. Wyobraża sobie, jak go pozbawią premii, jak w domu go nie zrozumieją. Kierowca ściska kierownicę, aż bieleją mu kostki. Jego ciśnienie gwałtownie skacze, wydziela się kortyzol. Poświęca kolosalne ilości energii na gniew, który nie szkodzi nikomu poza nim samym.
Samochody nie pojadą szybciej z powodu jego wściekłości, ale dla lotnika to prawdziwa uczta. Kierowca właśnie podał wyśmienity obiad składający się z czystej, skoncentrowanej złości i bezradności. Obsesyjne myśli. Bezsenność, wpatrywanie się w sufit i myślenie o pożyczkach lub chorobach – to wszystko jest działanie tego urządzenia w głowie.
Zauważ, że najczęściej takie nocne rozmyślania nie prowadzą do konkretnego rozwiązania. Nie formułujesz jasnego planu, tylko biegasz w kółko, jak chomik w kołowrotku. To sztucznie tworzony hałas i szum, zaprojektowany, aby zagłuszyć twój prawdziwy głos i połączenie z cichą wiedzą ciała. Kiedy rozmawiasz sam ze sobą, nie możesz postrzegać świata bezpośrednio. Nie widzisz drzewa, ale swoją opinię o drzewie. Nie widzisz człowieka, ale etykietę, którą przykleił jej twój wewnętrzny gaduła.
Ale po co mu ten hałas? Odpowiedź leży w tym, co dzieje się z twoją energią, gdy jesteś obrażony. O ile wewnętrzny dialog jest mechanizmem przekazu, to poczucie własnej ważności jest fundamentem więzienia, w którym żyjemy. Don Juan nazywał poczucie własnej ważności głównym wrogiem ludzkiej wiedzy.
I tutaj ważne jest, aby nie mylić poczucia własnej ważności ze zdrową samooceną czy dumą z osiągnięć. Zdrowe poczucie własnej wartości jest spokojne i nie wymaga ciągłego potwierdzania. Natomiast poczucie własnej ważności to patologiczna fiksacja na własnym wizerunku. To otwarta rana, która nigdy się nie goi i przez którą ucieka lwia część naszej siły życiowej.
Wyobraź sobie, że niesiesz tarczę. Ogromną, ciężką, kutą tarczę ważącą tonę. Jesteś zmuszony trzymać ją przed sobą 24 godziny na dobę, chroniąc swój cenny wizerunek "ja". Nie możesz się zrelaksować ani na chwilę, bo a nuż ktoś nagle powie coś niewłaściwego, popatrzy na ciebie w niewłaściwy sposób, nie doceni cię.
Jeśli ktoś krzywo spojrzał - ty unosisz tarczę. Komuś nie podobało się zdjęcie - cios w tarczę. Szef nie pochwalił, tarcza znów drży. Słuchasz intonacji, wychwytujesz półcień znaczenia, sprawdzasz reakcję każdego człowieka.
Tracimy do 90% naszej wolnej energii na obronę naszego ego. Myślimy, że bronimy naszego honoru, ale w rzeczywistości bronimy fantomu. Paradoks urazy polega na tym, że zawsze opiera się ona na poczuciu własnej ważności.
Zdanie „Jak on śmie tak do mnie mówić” to krzyk drapieżnika w tobie, bojącego się ujawnienia. To nie jest kwestia sprawiedliwości, to krzyk zranionej tożsamości. Prawdziwego Ja nie da się obrazić, ponieważ jest samowystarczalne. Ale obraz samego siebie jest kruchy i wymaga stałego zasilania za pomocą uwagi innych. Uraza nie jest reakcją na niesprawiedliwość; to sygnał, że rzeczywistość nie pokrywa się z twoimi oczekiwaniami co do własnej ważności.
Książki Castanedy opisują wspaniały epizod, w którym Don Juan zmusza Carlosa do rozmowy z roślinami. Dla wyrafinowanego intelektualisty Carlosa był to szczyt upokorzenia: "Ja mam rozmawiać z krzakiem? Jestem naukowcem, jestem poważnym człowiekiem". Cała jego uniwersytecka pycha, wszystkie jego artykuły naukowe ciągnęły się za nim niczym niewidzialny piuropusz szepcząc: „To niegodne. To niedorzeczne. Tak nie postępują prawdziwi intelektualiści”.
Właśnie taki był cel tego ćwiczenia. Don Juan metodycznie niszczył jego snobizm. Dopóki Carlos czuł się zbyt ważny, by rozmawiać z niższymi formami życia, pozostawał głuchy na świat. Pokonując swój snobizm Carlos uwolnił energię, którą wcześniej poświęcał na podtrzymywanie maski "poważnego naukowca".
Ale wróćmy teraz do naszej codziennej rutyny biurowej. Wyobraźmy sobie pracownika, który przez tydzień martwi się, ponieważ kolega nie powitał go na korytarzu. Rozważany pracownik buduje całe teorie spiskowe. Źle sypia. Omawia to z żoną. Pije korzeń kozłka lekarskiego. Wewnętrzny dialog natychmiast podsuwa opcje: "On gardzi mną. Tam na górze knują coś przeciwko mnie. Chcą mnie zwolnić".
Obiektywnie rzecz biorąc, kolega mógł po prostu być zamyślony i zwyczajnie go nie zauważyć ale ego naszego bohatera krzyczy: „Jestem ignorowany, nie jestem szanowany”. Ten człowiek to idealne pożywienie na lotnika. On sam tworzy dramat z niczego, wypala swoje komórki nerwowe i oddaje moc niewidzialnemu pasożytowi.
Obrona ego staje się klatką. Owszem - ona może wyglądać jak pozłacana klatka statusu, pozycji i zasad, ale wewnątrz niej siedzi wyczerpany niewolnik. Kiedy poświęcasz całą swoją energię na obronę swojego ego, to stajesz się idealną baterią, która nigdy się w pełni nie ładuje.
Czy kiedykolwiek zauważyłeś różnicę między oczami dziecka a oczami przeciętnego dorosłego w metrze? Dzieci potrafią biegać godzinami, krzyczeć, upadać, wstawać i biec dalej. Mogą zadawać to samo pytanie setki razy, ponieważ są naprawdę zdumione. One są pełne życia. Ich ciekawość świata jest nieograniczona.
Dorośli w wieku 30 lat często wyglądają już na martwych. Matowe spojrzenie, przewlekłe zmęczenie, pragnienie tylko jednego: bycia zostawionym w spokoju. Ciało wciąż się porusza, wykonuje swoje funkcje, ale od wewnątrz jest tak, jakby ktoś przygasił tę jasność. Gdzie podziała się ta energia? Lekarze wskażą na wiek, hormony i stres natomiast magowie z linii Don Juana oferują metafizyczne i przerażające wyjaśnienie.
Widzący czyli ci, którzy potrafią postrzegać energię bezpośrednio, opisują człowieka jako świetliste jajo lub kulę. To nie obraz poetycki, ale dosłowna wizja. Rodzaj owalnego zagęszczenia światła, w którym strumienie migoczą.
Przy narodzinach ten kokon jest początkowo pokryty promienną powłoką świadomości. To nasza siła życiowa, nasze paliwo, nasza pasja i ciekawość. Ta skorupa okrywa nas całkowicie, od stóp do głów. To właśnie ta otoczka sprawia, że jesteśmy łakomym kąskiem dla drapieżników.
Don Juan opisał przerażający obraz. Lotnicy dosłownie zjadają naszą świetlistą powłokę. One zlizują ją jak lukier z ciasta. Najpierw delikatnie, niezauważalnie, pozostawiając iluzję uczciwości, a potem coraz śmielej. W miarę jak dorastamy, pod wpływem socjalizacji, narzuconych zasad, stresu i tegoż wspomnianego już poczucia własnej ważności, nasza jasność słabnie. Sami pomagamy im, godząc się na niekończące się "powinienem" - przyjmując oczekiwania innych, popadając w urazę, zazdrość. Drapieżniki pozostawiają nam tylko tyle energii, żeby podtrzymać nasze fizyczne istnienie, ale nie więcej. Zwykle w wieku dojrzałym z majestatycznego, promiennego kokonu pozostaje tylko wąski pasek światłości wokół pięt. Kałuża u pięt, jak ją nazywał Don Juan.
Ta energia wystarcza tylko na obudzenie się, pójście do pracy, której nienawidzisz, wykonywanie rutynowych zadań, opłacenie podatków i oglądanie kolejnego serialu telewizyjnego. Brak jest energii na bunt, na świadomość, na zmianę życia.
Chcesz zmienić swoje życie. Kupujesz karnet na siłownię, ale rezygnujesz po miesiącu. Chcesz nauczyć się obcego języka, ale zasypiasz nad podręcznikiem. To nie lenistwo, to wyczerpanie energetyczne. Kryzys wieku średniego to w zasadzie moment, w którym człowiek z przerażeniem uświadamia sobie, że został niemal całkowicie zjedzony. Nagle czuje, że nie ma siły się radować, nawet jeśli na zewnątrz wszystko jest z grubsza w porządku.
Tacy ludzie czują pustkę, którą próbują wypełnić zakupami, alkoholem lub nowymi związkami. Ale dziura w ciele energetycznym nie daje się zabliźnić za pomocą rzeczy materialnych. Porównanie jest oczywiste i nieprzyjemne. Jesteśmy jak kurczaki - jak brojlery w ciasnej klatce. Kurczaki myślą, że życie to dziobanie ziarna i pchanie się do karmnika. One nie wiedzą, że są hodowane na rzeź.
My, ludzie, myślimy, że życie to kariera i kredyty hipoteczne, nie zauważając, że jesteśmy hodowani dla naszej energii emocjonalnej. Żyjemy w dołku energetycznym, uważając to za normę. Rywalizujemy nawet, kto ma najgłębszy dołek, kto ma największy kredyt, kto ma najbardziej napięty grafik, kto jest bardziej zmęczony niż inni. Uświadomienie tego jest przerażające, ale jest to pierwszy krok do buntu.
W jaki sposób możemy przestać być pożywieniem? Musimy stać się niesmaczni. Jeśli przyznamy, że nasz umysł jest zainfekowany, a nasza energia jest kradziona, to pojawia się logiczne pytanie: Co czynić?
Don Juan sugeruje ścieżkę wojownika, a pierwszą bronią w arsenale wojownika jest dyscyplina. Ale zapomnijcie o tym, czego uczono was w szkole czy w wojsku. Dyscyplina, w rozumieniu magów to nie wstawanie o 5:00 rano, nie lodowaty prysznic ani wyczerpująca praca. Dyscyplina dla wojownika to umiejętność niereagowania emocjonalnie w sposób, w jaki od ciebie oczekuje drapieżnik. Jest to sztuka zachowania spokoju i uważności (świadomości) wśród chaosu. To wewnętrzne opanowanie, kiedy masz wybór między automatycznymi reakcjami a świadomym działaniem. To odmowa grania według narzuconych reguł. A głównym wrogiem jest tutaj użalanie się nad sobą.
Użalanie się nad sobą to najsłodszy deser dla lotnika: "Jestem nieszczęśliwy. Nikt mnie nie kocha. Pogoda jest okropna, rząd nas okrada, bolą mnie plecy". Gdy tylko zaczynasz ten wewnętrzny monolog, to zastawiasz stół dla pasożyta. Użalanie się nad sobą zamyka cię w roli ofiary. Ofiara nie potrafi walczyć. Ofiara może tylko cierpieć i błagać o litość.
Ale Wszechświat nie zna litości, a drapieżnik nie zna współczucia. Don Juan nauczył Carlosa najpotężniejszej techniki zmiany percepcji. Om mówił mu: "postrzegaj wszystkie problemy nie jako klątwy czy kłopoty, ale jako wyzwania".
Zostałeś zwolniony z pracy? - to nie tragedia, to wyzwanie rzucone twojej zdolności do adaptacji. Twoja dziewczyna cię rzuciła? - to nie powód do narzekania. To wyzwanie dla twojej samodzielności. Pada deszcz, a ty nie masz parasola - to wyzwanie dla twojej wytrzymałości. To nie jest gra pozytywnego myślenia, w której musisz chodzić z wymuszonym uśmiechem.
Książki opisują epizod, w którym Don Juan zmusza Carlosa do szukania przez wiele godzin miejsca mocy na werandzie. Carlos czołgał się po podłodze, zmęczony, zaczął się złościć i użalać nad sobą. Narzekał, że to głupie, że wygląda jak idiota. Don Juan był nieustępliwy. Czekał, aż Carlos wyczerpie wszystkie swoje pokłady użalania się nad sobą. I dopiero gdy Carlos się poddał, gdy przestał użalać się nad swoimi kolanami i ego, nagle poczuł energię. Użalanie się blokowało jego percepcję.
Przykład z życia: Przeciętny człowiek wychodzi na dwór w deszczu i wietrze. Krzywi się, przeklina pogodę, użala się nad sobą: „Dlaczego muszę iść akurat dzisiaj?” Pisze gniewne posty, narzeka znajomym i tworzy apokaliptyczne obrazy. Za każdym razem - w każdej kolejnej sekundzie traci on cenną energię.
Wojownik w tej samej sytuacji po prostu akceptuje fakt. Jeśli pada deszcz to ubiera się odpowiednio do pogody albo po prostu moknie, ale nie odczuwa z tego powodu żadnych emocji. Nie robi z pogody osobistej obelgi. Utrzymuje swoją siłę. Staje się niesmaczny dla drapieżnika, ponieważ nie emituje wibracji cierpienia.
Przestań już w tej chwili użalać się nad sobą. To trudne. To nawyk zakorzeniony podskórnie. Od dzieciństwa uczymy się użalać nad sobą, otrzymując bonusy w postaci uwagi i współczucia. Ale za każdym razem, gdy przyłapiesz się na myśleniu: „Za co mnie to spotkało?" Zmień to na: „Po co mi to?”
Reakcja emocjonalna musi zostać zastąpiona działaniem, ale dyscyplina mentalna jest niemożliwa, dopóki działasz automatycznie. Drapieżnik zna twoje nawyki lepiej niż ty sam. Potrafi przewidzieć cię z 10-krotnym wyprzedzeniem. Wie, w jakiej pozycji siedzisz czytając ten tekst. Wie, co powiesz żonie lub mężowi przy kolacji i wie, jaką markę kawy wybierzesz w supermarkecie. On nie czyta w twoich myślach jak nadprzyrodzony telepata - nie musi. Ty sam tworzysz własne wzorce od lat.
Lotnik jest mistrzem wzorców, mistrzem schematów. Cała jego moc opiera się na twojej przewidywalności. Dopóki działasz zgodnie ze schematem, jesteś dla niego otwartą księgą, napisaną dużą czcionką. Twoje życie zamienia się w niekończący się Dzień Świstaka, w którym zmienia się tylko sceneria, ale twoje reakcje pozostają takie same.
Jesteś automatem, reagującym na zewnętrzne bodźce. Bodziec – reakcja. Obraza, ból. Żart – śmiech. Poranek - kawa. Tu właśnie wkracza do akcji druga, niezwykle wyrafinowana broń wojownika. Sztuka niedziałania. Aby zrozumieć, o co w tym chodzi, musisz zdać sobie sprawę, że jesteśmy nieustannie zajęci sprawami tego świata. Nieustannie podtrzymujemy obraz siebie i otaczającej przestrzeni naszą wewnętrzną zgodą na to, że świat jest dokładnie taki, jaki jest. Krzesło to krzesło, ono jest twarde. To aksjomat. To za pomocą naszej percepcji sprawiamy, że krzesło jest twarde.
Niedziałanie to świadome sabotowanie tego programu. To sposób na zmylenie drapieżnika poprzez zakłócenie logiki percepcji. Wyobraź sobie, że jesteś myśliwym tropiącym zwierzę. Jeśli idziesz przez las, łamiąc gałęzie i mówiąc głośno, nic nie złapiesz. Zwierzę usłyszy cię na długo, zanim je zobaczysz. Latający drapieżnik poluje na nas, polegając na hałasie naszych nawyków. Gdy tylko przerwiesz rutynę, to znikniesz z jej radaru. On gubi trop.
Zacznij od małych kroków. Załóż inną koszulkę. Wyjdź pobiegać, kiedy zazwyczaj przewijasz ekran telefonu. Twój umysł, wewnętrzny kontroler, będzie oburzony: "Co za bzdura? Ja czuję się nieswojo".
To nie ty jesteś oburzony. To głos obcego umysłu, który panikuje, bo traci kontrolę nad scenariuszem. Spróbuj zmienić trasę do pracy. Wysiądź jeden przystanek wcześniej. Przejdź się po dziedzińcach, nie włączaj swojej zwykłej muzyki. Poczujesz dziwny, swędzący niepokój. To jest załamanie autopilota. Drapieżnik żywi się automatyzmem, a każde świadome nieszablonowe działanie pozbawia go pożywienia.
Don Juan zasugerował jeszcze bardziej radykalne praktyki niedziałania. Na przykład, patrzenie na przedmioty bez nazywania ich. Spójrz na drzewo za oknem. Twój mózg natychmiast je nazwie: "Drzewo, brzoza, zieleń" – to jest działanie. Umieściłeś życiową energię w pudełku słów i zapomniałeś o niej. Spróbuj zobaczyć nie drzewo, ale plamę światła i cienia. Nie skupiaj się na liściu. Patrz na przestrzeń między liśćmi. Słuchaj nie dźwięków przejeżdżających samochodów, ale ciszy między dźwiękami. Złap to poczucie, że świat nie składa się z rzeczy, ale z ciągłych pól. Spróbuj chodzić tyłem po swoim mieszkaniu - nie na pokaz, nie dla zabawy, ale jako cichy, wewnętrzny eksperyment.
Brzmi komicznie, ale to potężna technika. Nasz mózg jest przyzwyczajony do przetwarzania przestrzeni poprzez poruszanie się do przodu. Ruch do tyłu zmusza neurony do pracy w trybie awaryjnym. Autopilot wyłącza się, a ty znajdujesz się w chwili tu i teraz z przerażającą jasnością.
W tym momencie lotnik milknie, ponieważ nie ma algorytmu na tę sytuację. Stajesz się nieprzewidywalny, stajesz się niebezpieczny. Jednak nawet jeśli nauczysz się łamać swoje nawyki w samotności, to pozostaje kolejna ogromna kotwica, która mocno trzyma cię w matrycy. Ta kotwica to sposób, w jaki inni ludzie o tobie myślą.
Dochodzimy teraz do trzeciego oręża, który może wydawać się najbardziej bolesny dla twojego ego. To wymazanie osobistej historii. Zastanów się, ile energii poświęcasz na utrzymanie swojego wizerunku w oczach innych. Jesteś odpowiedzialnym pracownikiem, kochającą matką, buntownikiem, intelektualistą. Przez długie lata budowałeś ten wizerunek. Starannie dobierasz słowa, wygląd i krąg towarzyski, aby ten wizerunek nie pękł. Twoi przyjaciele wiedzą, czego się po Tobie spodziewać. Twoi rodzice wiedzą, jak na Ciebie naciskać. Twoi wrogowie znają Twoje słabości. Twoja osobista historia to teczka - kartoteka, którą sam na siebie zebrałeś i przekazałeś drapieżnikowi.
We współczesnym świecie zjawisko to osiągnęło rozmiar epidemii. Media społecznościowe to fabryki do rejestrowania osobistej historii. Każdy wpis to gwóźdź, którym mocno przybijasz się do określonego wizerunku i roli społecznej. A kiedy rola zostanie ustalona, to jesteś zobowiązany ją odgrywać. Nie jesteś już wolny. Nie możesz jutro rzucić wszystkiego i wyjechać w góry, bo co pomyślą ludzie, a to nie jest w twoim stylu.
Don Juan nauczył Carlosa tworzyć wokół siebie mgłę. To nie oznacza kłamstwa, to oznacza, że nie jesteś otwartą księgą, nie wyjawiasz szczegółów swojej biografii, nie wyjaśniasz wszystkim, co czujesz i planujesz. Jeśli nie masz osobistej historii, to nikt nie może cię przycisnąć swoimi myślami. Nikt nie może być na ciebie zły ani rozczarowany tobą, bo nie złożyłeś obietnicy, że będziesz kimś konkretnym.
Książki opisują zdumiewający przykład tego, jak potężny mag Don Juan mógł udawać zgrzybiałego, obłąkanego starca, aby stać się niewidzialnym dla otaczających go ludzi. On ścierał swoje znaczenie. Dla przechodniów był nikim, pustką, co dawało mu absolutną swobodę działania. Mógł być kimkolwiek. Dzisiaj antropologiem w drogim garniturze, jutro szaleńcem, pojutrze wiatrem w polu.
Przestań opowiadać wszystkim o swoich planach. Gdy tylko wyraziłeś swoją intencję, to zmarnowałeś energię potrzebną do działania i dałeś drapieżnikowi mapę swojej drogi. Stań się anonimowy dla systemu. Stań się płynny. Uczyń tak, aby nie dało się ciebie łatwo opisać dwoma przymiotnikami. Musisz stać się nikim, aby w końcu stać się sobą.
Podczas gdy ty Janie Kowalski jesteś menedżerem średniego szczebla, ojcem dwójki dzieci, jesteś funkcją. Kiedy wymazujesz historię, stajesz się po prostu świetlistą istotą, postrzegającą świat. To uwalnia kolosalną ilość energii, którą wcześniej wykorzystywano na obronę swojego wizerunku. Ale bądź przygotowany - twoje ego będzie krzyczeć i stawiać opór. Ono boi się zniknąć, ale właśnie śmierć społecznego ego jest narodzinami magicznej percepcji.
Zatem stając się nikim, ucząc się być nieprzewidywalnym, przystępujesz do głównej bitwy - bitwy o wewnętrzną ciszę, która doprowadzi do zatrzymania się świata. Wszystko, o czym do tej pory rozmawialiśmy – dyscyplina, bezczynność (niedziałanie), wymazywanie historii – to przygotowanie do głównego ciosu zadanego pasożytowi. Lotnik istnieje, tak długo, jak istnieje twój wewnętrzny dialog. Ten głos w twojej głowie, który nieustannie komentuje, ocenia, wspomina przeszłość i boi się przyszłości, nie jest twoim głosem.
To transmisja obcego programu. Dopóki ten dialog trwa, świat pozostaje stabilny i znajomy. My dosłownie co sekundę powołujemy świat do istnienia. Oto ulica, oto samochód, oto idę. Ale jeśli wyłączysz ten przełącznik, krajobraz się zawali, dekoracje opadną. Świat przestanie być zbiorem znanych przedmiotów i stanie się tym, czym naprawdę jest – strumieniem czystej energii. To właśnie nazywa się zatrzymaniem świata.
Ale jak uciszyć umysł, który trajkotał jak oszalały przez dziesiątki lat? Wydawanie mu rozkazu, żeby się zamknął nie ma sensu. To tylko stworzy nową rundę dialogu. Potrzebny jest spryt. Musisz przeciążyć kanały sensoryczne, tak, aby umysł nie miał już zasobów na paplaninę.
Don Juan nauczył Carlosa techniki chodzenia siłą. To czysto fizjologiczna sztuczka, która niszczy system. Spróbuj wykonać to podczas spaceru. Zegnij palce, lekko dociskając je do dłoni. To zamknie kanały energetyczne. A teraz najważniejsza rzecz: rozmyj wzrok. Nie patrz na nic konkretnego. Patrz na horyzont, ale pozwól, aby twoje widzenie peryferyjne objęło cały 180° przed tobą.
Zauważ ruch cieni na samej ziemi i wierzchołkach drzew jednocześnie. Nasz wewnętrzny dialog jest ściśle związany z punktem skupienia naszego wzroku. Kiedy patrzymy na jakiś punkt, to myślimy. Kiedy włączamy widzenie peryferyjne, to mózg przełącza się na tryb skanowania przestrzeni. Musi on przetworzyć tak ogromny strumień informacji wizualnych, że po prostu nie ma już siły przetwarzania tego na słowa. Dialog się urywa.
Na początku będą to sekundy, chwila ciszy, niczym upadek w otchłań. W takich chwilach możesz odczuwać zawroty głowy lub strach. To drapieżnik traci kontrolę. Ale wraz z praktyką te sekundy się wydłużą. Wewnętrzna cisza ma efekt kumulacyjny. Każda sekunda ciszy to kropla złota w twoich zasobach mocy. Zatrzymanie świata to nie halucynacja - to chwila prawdy.
Prawdopodobnie doświadczyłeś czegoś takiego w ekstremalnych sytuacjach. Przypomnij sobie moment przed wypadkiem, skok ze spadochronem, albo w chwili głębokiego szoku. Czas znika, myśli znikają. Po prostu jesteś i postrzegasz wszystko z niesamowitą szybkością i jasnością. To właśnie jest rzeczywistość bez filtra lotnika.
Magowie uczą się wchodzić w ten stan z własnej woli, a nie pod groźbą śmierci. Teraz, gdy znasz wroga i broń, to masz wybór. Ale aby dokonać tego ostatecznego wyboru, potrzebujesz doradcy, który nigdy nie kłamie. Większość ludzi żyje tak, jakby byli nieśmiertelni. Odkładamy życie na później, denerwujemy się drobiazgami, marnujemy lata w pracy, której nie lubimy, kłócimy się z bliskimi o brudne naczynia. Zachowujemy się tak, jakby przed nami była wieczność. To największe kłamstwo, jakie wmawia nam szeptem drapieżnik.
On usypia nasza czujność, obiecując, że jutro zawsze nadejdzie. Ale wojownik zna prawdę. Jedynym, kto nie kłamie na tym świecie, jest śmierć. Don Juan nauczał, że śmierć nie jest abstrakcyjnym pojęciem ani starcem z kosą gdzieś na końcu tunelu. Śmierć jest naszym wiecznym towarzyszem. Ona zawsze jest po naszej lewej stronie, na wyciągnięcie ręki. To jedyny mądry doradca, jakiego mamy. Za każdym razem, gdy czujesz się przytłoczony użalaniem się nad sobą, gniewem lub drobnymi urazami, zadaj sobie pytanie: „A co, jeśli to moja ostatnia godzina na Ziemi?”.
Przywołaj to pytanie nie jako piękny cytat na motywującym obrazku, ale naprawdę: całym swoim ciałem. W obliczu nieuniknionej śmierci twoje problemy natychmiast tracą na znaczeniu. Czy ma znaczenie, że ktoś zajechał ci drogę, jeśli możesz zniknąć do wieczora? Czy ma znaczenie, że szef na ciebie nakrzyczał, jeśli śmierć już dotknęła twojego lewego ramienia? Świadomość śmierci nie jest powodem depresji ani strachu.
Jest wręcz przeciwnie, ona jest źródłem niesamowitej witalności i trzeźwości. To jest filtr oczyszczający. Śmierć sprawia, że każde działanie staje się ostateczną bitwą. Jeśli wiesz, że możesz umrzeć, to nie będziesz czynił niczego byle jak. Pocałujesz ukochanego człowieka tak, jakby to był twój ostatni raz. Będziesz wykonywać swoją pracę perfekcyjnie, ponieważ to twój ostatni czyn na tym świecie.
Wykorzystanie śmierci jako doradcy uwalnia cię od małostkowości. Po prostu nie mamy czasu na narzekanie, na wątpliwości, na strach przed opinią innych. Życie jest zbyt krótkie i zbyt niesamowite, aby marnować je na karmienie emocjonalnego pasożyta. Kiedy zrzucasz z siebie pasożyta, kiedy cisza wypełnia twój umysł, a śmierć stoi za twoim lewym ramieniem, to przed tobą otworzy się przerażająca pustka. Dawne znaczenia, kariera, sukces, gromadzenie rzeczy mogą wydawać się śmieszne i puste. Jaki jest sens tego wszystkiego, skoro umrzemy, a świat jest niezrozumiałą tajemnicą?
Tu pojawia się ostatnie pytanie nauk Don Juana. Jak żyć w tym świecie, znając jego drapieżną naturę? Odpowiedź jest zarówno prosta, jak i złożona. Musisz znaleźć ścieżkę z sercem. Nie wszystkie ścieżki są takie same. Istnieją miliony dróg. Niektóre prowadzą do władzy, inne do sławy, inne donikąd.
Ale wojownik wybiera tylko ścieżkę z sercem. To jedyne kryterium, które się liczy. Ta ścieżka nie gwarantuje łatwości. Nie obiecuje bogactwa ani uznania. Ale ta ścieżka sprawia, że podróż staje się radosna. Dopóki nią podążasz, jesteś z nią jednością. Ścieżka serca daje siłę, podczas gdy każda inna ścieżka wysysa cię i sprawia, że przeklinasz swój los.
Jak rozpoznać taką ścieżkę? Poczujesz ją w swoim ciele. Twoje ciało wie więcej niż umysł. Jeśli myśląc o zadaniu lub kierunku życia, czujesz ciężar w brzuchu, zimno, ucisk, to nie ma tam serca. Jeśli jednak czujesz przypływ, ciepło, dziwną, bezprzyczynową radość, nawet jeśli nadchodzą trudności, to jest to twoja ścieżka.
Wszyscy jesteśmy istotami, które umrą. Nasza kość do gry została już rzucona. Nie mamy szans wygrać ze śmiercią w skali globalnej. Ale mamy szansę wybrać, jak przeżyć nasz wyznaczony czas. Możemy go przeżyć jako smutne kurczaki w klatce obcego umysłu lub jako wolni wojownicy podróżujący przez nieskończony wszechświat.
Uwolnienie się od najeźdźcy nie oznacza wycofania się do jaskini. Oznacza to życie tutaj, wśród ludzi, chodzenie do pracy, kochanie i tworzenie, ale jednocześnie bycie absolutnie wolnym wewnętrznie. Bycie w świecie, ale nie z tego świata. Twój umysł nie jest twój, dopóki go nie odzyskasz. Bitwa toczy się teraz. Nie jutro, nie zaczyna się od poniedziałku, ona trwa teraz.
I pamiętaj, obcy umysł zrobi wszystko, abyś do rana zapomniał te słowa, abyś potraktował je jako po prostu interesującą filozofię i znów zasnął. Nie dawaj mu takiej przewagi na starcie.
Subskrybuj kanał, aby mieć pod ręką stałe źródło przebudzenia i nowe narzędzia do tej walki. Napisz w komentarzach, z jakim nawykiem zerwiesz już dziś za pomocą sztuki niedziałania?
Opuść tarczę i zachowaj jasny umysł. Do następnego spotkania. I pamiętaj, obcy umysł zrobi wszystko, co w jego mocy, żebyś do rana zapomniał te słowa, żebyś uznał je za ciekawą filozofię i znów zasnął.
wersja polska: https://www.youtube.com/watch?v=Yr0cgGvUp68
